Vanaf 30 september terug op NPO 1

Waarom staat 9 mei in het teken van de Europese Unie?

Waarom staat 9 mei in het teken van de Europese Unie?

Het is de Dag van Europa. Op 9 mei 1950 kwam Robert Schuman, een Franse politicus, met het plan voor een verenigd Europees politiek-economische unie als opvolger van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal. Het initiatief van Schuman, geïnspireerd door Jean Monnet, werd in 1951 ondertekend en aangenomen. Nu, bijna 70 jaar later, bestaat de unie uit maar liefst 28 landen en meer dan een half miljard mensen. Op 23 mei mogen we weer stemmen voor de Europese verkiezingen. Hoe ontstond deze historische unie nou eigenlijk?

Ontstaan

Kort na het einde van de Tweede Wereldoorlog besloten West-Duitsland, Frankrijk, België, Luxemburg, Nederland en Italië om de productie  van kolen en staal onder het gezag van een gemeenschappelijk bestuursorgaan te plaatsen. Dit gemeenschappelijk bestuursorgaan kwam bekend te staan als de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS). Een belangrijke oorzaak van de Tweede Wereldoorlog was de strijd tussen Frankrijk en Duitsland over het gebied Elzas-Lotharingen, dat na de Eerste Wereldoorlog Frans grondgebied was geworden. De kolen- en staalproductie nam voornamelijk in dat gebied sterk toe. Toen Duitsland zich het gebied in de Tweede Wereldoorlog weer toe-eigende, liepen de gemoederen hoog op. Het doel van de EGKS was dan ook een manier om een nieuwe oorlog tussen aartsvijanden Frankrijk en Duitsland te voorkomen. Hoewel deze unie later geïntegreerd zou worden in de Europese Unie, bleef het juridisch gezien bestaan tot het jaar 2002.


Robert Schuman (links) met Jean Monnet (rechts)

Groei

Tijdens de jaren zestig en zeventig maakte de jonge Europese Unie veel veranderingen door. In 1968 werden douanerechten binnen de grenzen van het EGKS opgeheven. Dit zorgde ervoor dat lidstaten goedkoop handel kon drijven en dat de kosten van export en import omlaag gingen. Ook werden er grensoverschrijdende wetten voor handel en landbouw ingevoerd. In het daaropvolgende decennium werden Denemarken, Ierland en het Verenigd Koninkrijk lid van de EGKS. Aan het einde van de jaren zeventig werd het Europese Parlement opgericht. Langzaam maar zeker begon de Unie zoals we hem vandaag kennen vorm te krijgen. Halverwege de jaren tachtig waren ook  Griekenland, Spanje en Portugal lid geworden. In 2007 tekenden de 27 lidstaten het Verdrag van Lissabon met het doel om er voor te zorgen dat de EU democratischer en transparanter zou worden. In 2013 voegde ook de laatste van de huidige lidstaten, Kroatië zich bij de EU.

Toekomst

In de afgelopen tien jaar is de euroscepsis binnen de EU flink gegroeid. Het beste voorbeeld hiervan is Brexit. Voorlopig is het nog onzeker wanneer het Verenigd Koninkrijk officieel uit de EU zal stappen. Ook binnen Nederland bestaan er onder de eurosceptici twijfels over de toegevoegde waarde van de Europese Unie. Zo maakte de SP onlangs een video waarin Frans Timmermans, EU-presidentskandidaat voor de sociaaldemocratische fractie S&D belachelijk wordt gemaakt (zie hieronder). Hoe ziet de toekomst eruit?

Vanavond bij Pauw trapt Rob Jetten op de Dag van Europa de D66-campagne voor de Europese verkiezingen af.

- Advertentie -

Recent in: POLITIEK

Premier Boris Johnson?

Premier Boris Johnson?

Artikel

De Britse conservatieven kiezen een nieuwe premier uit hun midden. Momenteel is Boris Johnson de grote favoriet. Waar staat deze controversiële politicus voor?...